Unutkanlık ve beslenme ilişkisi

Yüksek kolesterol ve yağlı diyetler, bunama nedeni olduğu düşünülen plakların beyinde oluşumunu hızlandırabilir. Sağlıklı beslenmeyle unutkanlığı önlemek mümkün.

Banu KAZANÇ

Unutkanlık, ilerleyen yaşla birlikte artma eğilimindedir, genetik yatkınlığın da rol oynadığı düşünülmektedir. Unutkanlığın ortadan kalkması belki imkansızdır ama bunu en az indirgemek için çok da çaresiz değilsiniz! Hafızayı güçlendirmek ve unutkanlığı beslenme ile önlemek mümkün mü? Evet, ama tek başına yeterli olmaz, aynı zamanda yoğun çalışma temposu, gündelik hayatın gerekleri ve stres de beynin genç kalmasında rol oynuyor. Bilişsel fonksiyonlarımızı artırmak için yaşam tarzımıza dikkat etmemiz gerekiyor.

BESLENMEMİZ NASIL OLMALI?
Damar sağlığı, unutkanlıkta büyük rol oynar. Unutkanlığı engelleyebilmek için bireyin damar sağlığına uygun besin stratejisini oluşturması gerekmektedir. Kalp ve damar sağlığı için olumlu adımlar unutkanlık konusunda da mutlaka faydalıdır. Örneğin yüksek kolesterol içeren besinleri almamak, düzenli egzersiz yapmak, sigarayı bırakmak, sebze ve meyveye dayalı bir beslenme modeli oluşturarak önlemler alabiliriz. Beslenmemizde neye dikkat edelim? Omega-3 içeriği yüksek besinler, orman meyveleri ve B 12 vitamini içerenler hedefi miz olmalı. Belleği güçlendirmek için beynin asıl yakıt maddesi olan glikozun yanı sıra vitamin ve mineraller beynin normal gelişimi ve çalışması için gereklidir. Nöron adı verilen beyin hücreleri, özellikle serbest radikallerin oksidasyonuna karsı savunmasızdır. Çoğu meyve ve sebzede bol miktarda bulunan antioksidanlar, serbest radikalleri nötralize eder. Antioksidanlara yardımcı olan vitaminler C ve E vitamini ile mineral olarak da selenyumdur. Beyin büyük oranda yağ içerir, bu nedenle diyetteki sağıklı yağların hafızaya olan katkısı oldukça fazladır. Proteinli gıdalarda bulunan bir amino grup asit olan tirozin, hızlı düşünme, enerjik olma gibi katkılarla daha verimli çalışmamızı sağlar. Karbonhidratlı besinler, beynin enerji kaynağı olan glikozu temin eder. B12 vitaminin hafıza üzerine olan etkisi nedeniyle birçok çalışma yapılmıştır. Daha çok hayvansal kaynaklı gıdalarda bulunan vitamin B12'nin en iyi kaynakları; et, balık, tavuk, karaciğer, böbrek, süt, yoğurt, peynir ve yumurtadır. İçerdiği polifenol sayesinde yaban mersini ve kırmızı orman meyveleri beynin yaslanmasını engellemeye destek olur. Bitter çikolata ve çay da polifenol içerdiği için bilişsel performansı destekler. Zihin sağlığı açısından narın etkisini de göz ardı etmeyiz. Ahududu da zindelik verir, zihinsel yorgunluğu giderici güce sahiptir. Zerdeçalın içeriğindeki 'kurkumin' adı verilen antioksidan madde ile ilgili yapılan çalışmalar, beyinde unutkanlığa neden olan protein birikiminin önlemesine yardımcı olduğunu gösteriyor.

UNUTKANLIĞI ÖNLEYEN BESİNLER
Balık, yeşil yapraklı sebzeler, lahanagiller ve tahıl içerikli bir diyetle günümüzde hayli yaygınlaşan unutkanlık sorununu çözebilirsiniz. Kuru üzüm, kuru kayısı, kırmızıbiber, çilek, portakal, ceviz, fındık gibi gıdalarla da bellek güçlendirilebilir. Unutkanlığı önlemek ve hafızayı güçlü kılmak için mutlaka haftada 2- 3 gün balık yemeye özen göstermelisiniz. Omega-3 yağ asidinden zengin bir beslenme düzeni, beyin sağlığı açısından oldukça önem tasıyor, ceviz-fındık unutkanlığa iyi geliyor. Alzheimer vakalarının son yıllarda giderek artması nedeniyle yapılan araştırmalarda, 'kolin' adlı maddenin hafıza depolanmasında önemli rol oynadığı, eksikliğinde ise unutkanlığın devreye girdigi konusunda çalışmalar yapılıyor. Öğrenme yeteneği geliştiren ve hafıza için hayati önem taşıyan 'kolin' maddesi yesil yapraklı sebzeler, yumurta sarısı, lahanagiller özellikle de karnabaharda bulunuyor. Güne gün ısığı ile baslamanın önemini unutmayın! Hava serin diye güneş ışığından vazgeçmemelisiniz. Güneş ışığı doğal olarak beynin duygusal merkezini uyarır ve insanın iyi hissetmesini sağlar. Ayrıca güneş ışınları doğal D vitamini kaynağıdır. Dikkati zayıflatan ve konsantrasyonu azaltan uykusuzluk, stres, yorgunluk, sigara, alkol, kahve, işlenmiş rafi ne gıdalardan ve az oksijenli ortamlardan da uzaklaşmak gerekir. Akıllı telefon ve bilgisayar kullanımının unutkanlığı erken yaslara çektiği yönünde çalışmalar dikkat çekiyor. Sağlıklı beslenmenin yanı sıra sabah ve aksam 30'ar dakikalık yürüyüş yapmak çok faydalı. Ayrıca beynimizin de yeterli oranda oksijen alması için egzersize ihtiyacı var. Bu nedenle bol bol bulmaca çözün. Beyin jimnastiği dikkatinizi geliştirip hafızanızı güçlendirecektir.

BİZE ULAŞIN